Dąbrówno

Dąbrówno – Grunwald – Dąbrówno (długość szlaku ok. 31 km)

Dabrówno (0,0 km) – Samin (5.5 km) – Frygnowo (8,7 km) – Grunwald (12,2 km) – Stębark (15,3 km) – Łodwigowo (18,5 km) – Ostrowite (22,1 km) – Leszcz (25,6 km) – Kalbornia ( 27,5 km) – Dąbrówno (30,8 km).

Dąbrówno (niem. Gilgenburg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno. Do roku 1945 była miastem. Znajduje się tu przystanek PKS, ośrodek zdrowia, apteka, bank, poczta, stacja benzynowa, restauracja, bar, sklepy, ośrodki wypoczynkowe.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Dąbrówno. Dawniej miasto (do 1945), obecnie wieś malowniczo położona na przesmyku między jeziorami Dąbrowa Mała i Dąbrowa Wielka.

Historia

Zamek został zbudowany przez Krzyżaków w 1319 r. Przy zamku powstała osada, która w 1326 r. otrzymała prawa miejskie od komtura dzierzgońskiego – Lutra von Braunschweig. Przez Dąbrówno w tamtym czasie prowadził szlak handlowy z Mazowsza do Elbląga i Gdańska. Zamek był siedzibą wójta krzyżackiego.

W lipcu 1410 r. na dwa dni przed bitwą grunwaldzką miasto zostało zdobyte i spalone przez wojska Jagiełły. W XV w. sędzią ziemskim był tu Piotr Bażyński z Elgnowa (ojciec Jana i Ścibora – założycieli Związku Pruskiego). Po 1525 r. miejscowość została starostwem i należała do rodów magnackich: Gablentzów, Olesnitzów i najdłużej (1572-1831) do Finck von Finckensteinów. W XVI wieku osiedlili się tu wygnani z Czech bracia czescy (w latach 1548-64). W 1656 miasto zostało spalone przez Tatarów. Dąbrówno nigdy nie rozwinęło się w ośrodek miejski o dużym znaczeniu.

W końcu sierpnia 1914 r. w okolicach Dąbrówna rozegrała się tak zwana I bitwa mazurska. W odległym o 4 km Osiekowie znajdował się jeden z większych cmentarzy wojennych z tego okresu. W roku 1945 Dąbrówno zostało zniszczone w 80% i utraciło prawa miejskie.

Zabytki

• Ruiny zamku krzyżackiego. Zamek wybudowany w 1319 r. (skrzydło północne). Po lokacji miasta zamek włączono do systemu obwarowań miejskich. W 1410 zamek został spalony, odbudowany następnie w początkach XVI w.. W latach 1683-96 Finckensteinowie przebudowali go na barokowa rezydencje, dobudowując skrzydło wschodnie i południowe, a całość otoczono parkiem. W wieku XX zamek przeszedł na własność rodziny Straussów, która zamieszkiwała to do 1945 r., kiedy zamek został spalony i zrujnowany
• Kościół parafialny (obecnie metodystyczny), zbudowany w latach 1325-1350, przebudowywany w XVII i XVIII w., szczyt zachodni neogotycki (1842). W 1697 dobudowano mauzoleum Finckenstenów. Nad wejściem do zakrystii znajduje się barokowa, bogato polichromowana empora rodu Finckensteinów z 1724. Płyty nagrobne Olesnitzów i Finckensteinów z XVi i XVII w. Strop nawy pokrywa barokowa polichromia z ok. 1730, ze scenami: Chrzest w Jordanie, Ostatnia Wieczerza, Pascha oraz postacie proroków i alegorie cnót.
• Kościół katolicki, neogotycki z drugiej połowy XIX wieku.
• Fragmenty murów miejskich z XIV w., zachowały się przy ul. Tylnej, Grunwaldzkiej, przy zamku i wzdłuż jeziora
• Kamieniczki z XIX w., – przy ul. Kościelnej i Kościuszki
• Synagoga

Wzgórza Dylewskie 2

Dąbrówno - Wysoka Wieś – Szczepankowo – Marwałd – Wysoka Wieś - Dąbrówno

Wysoka Wieś (0,0 km) – Pietrzwałd (3 km) – Bednarki (7,5 km) – Ryn (9,1 km) – Glądy (11,1 km) – Szczepankowo (13,3 km) – Dylewo 16,5 km) – Tułodziad (21,1 km) – Marwałd (23 km) – Klonowo (26,3 km) – Wysoka Wieś (30,2 km).

Wzgórza Dylewskie (in. Garb Lubawski) - wzniesienia morenowe leżące w pn.-wsch. części Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego na wschód od doliny Drwęcy; pow. 1900 km².Najwyższym wzniesieniem obszaru jest Dylewska Góra o wys. 312 m n.p.m., górująca ponad 100 m nad otoczeniem

Charakterystyka regionu.
Jest to łuk wzniesień morenowych, zwrócony wypukłością ku północy poprzerywany obniżeniami. W podłożu znajdują się zdyslokowane iły trzeciorzędowe. W czasie ostatniego zlodowacenia region rozdzielał wiślański i mazurski płat lodowca skandynawskiego. Są tu nieliczne jeziora, największe występują na pd. skłonie obszaru: Dąbrowa Wielka, Rumian. Dominują tu gleby brunatne wytworzone z glin na północy i piaszczyste w centrum oraz na południu regionu.

Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich powstał w 1994 r. w celu ochrony bardzo urozmaiconej rzeźby, unikatowych walorów krajobrazowo-widokowych, bogatej ilościowo i zróżnicowanej gatunkowo flory i fauny i dużych wartości historyczno-kulturowych terenu. Park w całości leży w województwie warmińsko-mazurskim, ma obszar 74,84 km² i obejmuje swymi granicami najwyższą część Garbu Lubawskiego zwanego Wzgórzami Dylewskimi. Należą one do najbardziej urozmaiconych morfologicznie obszarów Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego i najwyższych wzniesień polskich pojezierzy (najwyższe wzniesienie Dylewska Góra 312 m n.p.m.).

Obszar Parku usytuowany jest powyżej rzędnej 165 m n.p.m. Najniższe miejsca położone są w dolinach cieków wodnych np. w dorzeczy Poburzanki 165 m n.p.m. Charakterystyczną cechą ukształtowania terenu jest wyjątkowo silna dynamika rzeźby terenu, wyrażająca się wielkością lokalnych deniwelacji i intensywnością występowania form morfologicznych. Deniwelacje 40-60 m są powszechne, a nierzadko osiągają 80 m. Spadki na zboczach często przekraczają 25%.

Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich turyści nazywają mazurskimi Bieszczadami. Góra Dylewska - najwyższy punkt parku, 312 m n.p.m. - wznosi się w Wysokiej Wsi. Na jej szczycie znajduje się wieża widokowa i początek ścieżki edukacyjnej, prowadzącej do Rezerwatu Jeziora Francuskiego. To zaklęte miejsce owiane jest mroczną legendą. Stacjonujący tutaj napoleońscy żołnierze zamierzali porwać piękne dziewczęta z sąsiedniej wioski. Dowiedziawszy się o tych zamiarach, mężczyźni zamieszkujący ową wieś zapędzili żołnierzy na jezioro, które pokrywał lód. Ten pękł z hukiem, a złoczyńcy zapadli się na zawsze. Od tamtej pory jezioro jest nazywane Francuskim.
Przemierzając wąwozy, wzgórza i doliny odkryjemy ruiny domów i podziemne piwniczki. Zachowując się cicho i bacznie obserwując otoczenie, zobaczymy muflony. Te sprowadzone niegdyś z Korsyki i Sardynii dzikie owce o skręconych rogach dobrze zaaklimatyzowały się na Mazurach.
Wzgórza Dylewskie bajkowo wyglądają zimą, która ze względu na mikroklimat trwa dłużej niż w innych miejscach Mazur Zachodnich. Miłośnicy nart biegowych znajdą tu doskonałe warunki - tak klimatyczne, jak i terenowe. Powinni też wziąć udział w organizowanym od 2006 roku Biegów Sasinów. Ale - jak na góry przystało - można tu też pozjeżdżać na nartach - nieopodal Wysokiej Wsi znajduje się wyciąg narciarski, a także ekskluzywny Hotel Dr Irena Eris z centrum SPA.

Dzień 12